{"schema":"qazpolit.research-bundle.v1","exported_at":"2026-08-19T08:24:58.080843+00:00","canonical_url":"https://qazpolit.com/kz/sotsmedii/baltatarova-evgeniya","identity":{"slug":"baltatarova-evgeniya","title":"Балтатарова Евгения","entity_type":"person","entity_type_label":"Тұлға","category_slug":"sotsmedii","category_name":"Әлеуметтік медиа","display_summary":"","updated_at":"2026-03-14T20:31:27.391179"},"aliases":[{"alias":"kzbaltatarova-evgeniya","lang":null,"alias_type":"legacy_slug","is_primary":false},{"alias":"rubaltatarova-evgeniya","lang":null,"alias_type":"legacy_slug","is_primary":false}],"identifiers":[{"scheme":"qazpolit","value":"baltatarova-evgeniya","is_primary":true}],"sections":[{"heading":"Материалдар мен контекст – 1","content":"Қылмыстық іске Балтатарованың әлеуметтік желілердегі жарияланымы себеп болды. Атап айтқанда, Максим Катцтың твитіне сілтеме, ол былай басталады: «Қандай сұмдық. Олар Мариупольдегі драма театрына әуе бомбасын тастады, ал балалар сол жерде паналаған». Істің екінші эпизоды – Бучадағы кісі өлтіру туралы жарияланымдар.\n\n«Жағдайым жақсы, жақсы адвокаттарым мен құқыққорғаушыларым бар», – деді Балтатарова ұсталғаннан кейін.\n\nБіраз уақыттан кейін Қазақстанға 2022 жылдың мамыр айында көшіп келген тағы бір ресейлік белсенді және «сайлау жөніндегі сарапшы» Виталий Аверин былай мәлімдеді:\n\n«Мен ойлағандай, іс саяси емес, адам құқығын қорғау турасында болып шықты. Евгения Балтатарованы саясат бойынша емес, менттерге тән мінез-құлық стиліне байланысты тәртіпсіздік бойынша тұтқындағысы келді. Адам құқықтары және заңдылықты сақтау жөніндегі қазақстандық халықаралық бюро (АҚЖЗСЖҚХБ) Алматы кеңсесі жедел және нәтижелі жұмыс істеді, ал Евгения қазір бостандықта».\n\nЕвгения Балтатарованы қорғау жөніндегі ақпараттық науқанға «Свободная Бурятия» қоры қосылды, оның белсенділері Балтатарованың «Қазақстаннан Ресейге экстрадициялауға тыйым салу туралы» петициясын құрды.\n\nЕвгения Балтатарова Қазақстанға 2022 жылдың наурыз айының басында келді. Бірнеше күннен кейін ол өзінің телеграм-арнасында Нұржан Әлтаевпен бірге оның Қазақстанның болашақ президенті екендігіне сенім білдіріп, фотосурет жариялады.\n\nБіраз уақыт Балтатарова Алтаевпен тығыз қарым-қатынаста болды, тіпті онымен бірге 2022 жылдың 2 сәуірінде Астанада өткен митингке барды. Бұл іс-шара санкцияланған және Қазақстандағы әлеуметтік желілер мен мессенджерлерді бұғаттау мүмкіндігін көздейтін түзетулерге қарсы өткізілді. Акцияға он шақты ғана адам келді. Алайда осы шағын шараның өзінде Нұржан Алтаев антиресейлік ұрандарымен көзге түсті.\n\nЕгер митинг спикерлерінің көпшілігі тақырып бойынша және іс бойынша сөз сөйлесе, онда Әлтаев: «Слава Украине!» дегеннен ары аса алмады. Нұр-Сұлтан әкімдігінің өкілдері митинг ұйымдастырушыларына ескерту жасап, мәлімделген күн тәртібінен ауытқымауға шақырды.\n\nАйта кету керек, Әлтаев «Слава Украине!» тақырыбымен ақша жинады ұйғарды. Бұл украин халқына көмек ретінде қаражат жинауды ұйымдастыру. Тіпті әлеуметтік желілерде қандай да бір себептермен Евгения Балтатарованың деректемелерін жариялады. Алайда ол кейіннен жасалған жұмыс туралы есеп берген жоқ. Бұл қазірдің өзінде украиндар үшін қарақұмыққа қанша ақша жұмсалғанын және партиялық емес адамның қажеттіліктеріне қанша жұмсалғанын ойлауға итермелейді. Алайда, ресейлік белсенді әлемге оның картасына аударылған сомалардың мөлшері туралы айтпады.\n\nАстанада болған бірінші айда Балтатарова қоданушылардан донаттарды, оның ішінде тұрғын үйді жалға алуға белсенді түрде ақша жинады. Сондай-ақ, оның айтуынша, ол жұмысқа орналасқан, бірақ егжей-тегжейі айтылмады.\n\nЕвгенияның жарияланымдарына қарағанда, ол қазақстандық күн тәртібін түсінуге аса ұмтылған жоқ. Қалай болғанда да, жергілікті белсенділермен танысқан кезде Балтатарова сыни ойлауды толығымен өшіріп, олардан алынған ақпаратты тексерген жоқ. Мысалы, бурят журналисі рецидивист Вадим Курамшинді өзінің қызметі үшін 13 жыл түрмеде отырған белгілі диссидент деп атады. Алайда ол қолданушыларға оның нағыз қылмыскер екенін айтуға арланға сияқты.\n\n2022 жылдың желтоқсанында Евгения Балтатарова ресейлік эмигранттар тобының «Точка невозврата» деген атауы пайда болғанын хабарлады. Осы уақытқа дейін ол Алматыға көшіп келіп, өзіне саясаттанушы деген атақ қойып алды.\n\n2023 жылдың қаңтар айының соңында «Точка невозврата» өзінің алғашқы іс-шарасын – орыстардың эмиграцияда, атап айтқанда Қазақстанда не істеу керектігі туралы пікірталас өткізді. «Еркіндік Қанаты» қоғамдық қоры рефлексивті ресейліктердің жиналыс бөлмесін ұсынды.","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]},{"heading":"Материалдар мен контекст – 2","content":"Балтатарова бір жыл ішінде қазақстандықтарды қоса алғанда, онға жуық БАҚ-қа сұхбат берді, сондай-ақ шексіз қаржылық көмек сұрады. Шілде айының ортасында ол Батыс қорлары мен ҮЕҰ оған және оның «Точка невозврата» қозғалысына қаржыландырудан бас тартты деп шағымданды, оларды икемсіз деп атап, олардың не қажеті бар деген ой түйді. Ал тамызда «Точкада» ішкі қақтығыс болды.\n\nБалтатарованың жұмбақ жазбаларынан нақты не болғаны анық емес еді. Шамасы, кейбір релоканттар өзін идеялық және шабыттандырушы ретінде сезініп, өз ережесін бекіте бастаған. Мұның бәрі ресейлік Сашаның көпшілік алдында кешірім сұрауы мен Женяның телеграм-арнасындағы айқай-шумен аяқталды. Ол (Балтатарова – еск.) болған жағдайдан кейін «Точка невозврата» бірлестігінен шығуға уәде берді.\n\nАлайда қазан айында бәрі түсінікті болды: Балтатарова егер ол «Точка невозврата» қозғалысынан шықса, онда тек темекі шегу үшін шыға алатын болды. Бірлестік атынан ол тағы да донат сұрай бастады, Енді мәскеулік Наталья Нарскаяға көмек сұрады.\n\nОсыдан кейін жұрт Балтатарованың туған жері Бурятиядағылар журналистің саяси себептермен қудалауға ұшырағанына күмәнмен қарай бастады. Сонымен қатар, «Евгения Балтатарова шыбын сияқты жүйкені жей беретін несие берушілерден, орындалмаған ақшалай міндеттемелерден, сот орындаушыларынан қашқаны» анықталды. Бұл туралы әңгімелерде көрсетілген сомалар 6 миллион рубльден асты.\n\nСондай-ақ, Балтатарованың жақын адамдары бір кездері журналист мемлекеттік тапсырыстарды тыныш орындап, бұл үшін лайықты ақша алғанын еске алды. Тіпті оппозициялық көзқарастар мен либералды құндылықтарды ұстану оған кедергі болған жоқ.\n\nЕвгенияның көзқарасы мен адалдығы әрқашан тұрақты бола бермейді. Мысалы, 2018 жылдың сәуірінде Балтатарова Халықтық Хуралға түсуге шешім қабылдады. Ол бастау үшін «Единая Россия» билік партиясының праймеризіне қатысуға ниетті екенін мәлімдеді.\n\nТағы бір жылдан кейін, праймеризді еңсере алмай, Балтатарова Ұлан-Уде мэрін сайлауға дайындала бастады. Алайда, Евгенийдің белсенді өмірлік ұстанымы бар танымал журналист ретінде өзі туралы пікірі өте жоғары болды: ол сайлау комиссиясына өтініш беру үшін қажетті 1600 қолдың мыңын ғана жинай алды.\n\nБалтатарова өзіне жұрттың қызығушылық жоқ екенін түсініп, саяси технолог ретінде қызмет етуге шешім қабылдап, 2021 жылы Цыренов КПРФ-ның бурят өңірлік бөлімшесінен Мемлекеттік Думаға депутаттыққа кандидат Цыренов командасының мүшесі болды. Сол оқиғалардың кейбір қатысушылары Евгенияның ақпараттық кеңістікте айқын көрсеткен цинизмін әлі күнге дейін еске алады.\n\n2021 жылдың 18 қыркүйегінде таңертең Окинск ауданы орлық ауылында № 501 учаскелік сайлау комиссиясының хатшысы Дулма Налханованың кенеттен өмірден өткені белгілі болды. Ол бір күн бұрын, сайлау учаскесінің жұмысы аяқталған кезде, кешке қарай үйіне кеткені хабарланды. Евгения Балтатарова әйелдің өлімін қолданып қалуға тырысып, жазба жариялады: «Бурятияда ТИК мүшелеріне белсенділік пен күрес қызып жатыр». Ол хатшының жүрегі хаттамада артық сандарды қосу процесінде жоғары жүктемеге төтеп бере алмағанын, ал бұл «Окин ауданының басшысын әшкерелейді» деп мәлімдеді.","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]},{"heading":"Материалдар мен контекст – 3","content":"«Ал республикалық шенеуніктердің аккаунттарына шабуыл жасау үшін ботофарма ұйымдастырған осы КПРФ емес пе еді? Коммунистік кандидат Баир Цыренов жерлеу ісінен түскен табысын жасырын түрде иемденіп, жұрттың миын ашытып жүрген осы емес пе, ол өзі партиялық номенклатурашы ғой!\n\nДәл осы КПРФ емес пе еді бәсекелестерінің екі аяғын бір етікке тығу үшін Евгения Балтатарова деген бәлеқорды алған?\n\nЖұмысшыларды көтерілістерге шығуға үндеп жүрген осы коммунистер емес пе еді, сосын сол жұмысшыларды проблемасымен жалғыз қалдыратын осы емес пе?\n\nОсы КПРФ обкомында белсенді Вараздат Антонянды ұрып-соғып, сосын жүрегі ауыратын қарт армянды тастап кеткен емес пе еді!\n\nБүкіл республика карантинде отырғанда осы Вячеслав Мархаев емес пе еді депутат Нимаевтың үйлену тойында жүрген?\n\nЖоқ, Вячеслав Михайлович, сізде шындық жоқ, ешқашан құтыла алмайтын жаманатты болдыңыз».\n\nСол 2021 жылы Бурятия ІІМ Балтатароваға қатысты оның экстремистік мәлімдемелерді таратуға қатысы бар екені туралы тексеруді бастады. Бурят полициясы Забайкалье лингвистикалық сараптама орталығынан ұлтаралық алауыздықты тудыратын элементтер бар-жоғын талдап беруді сұраған, «Расизм в России. Что это такое и как с ним бороться» тақырыбындағы бұл видеоны Балтатарова 2021 жылдың сәуірінде YouTube сайтында жариялаған. Онда журналист Мәскеудегі Азияның тумаларына қатысты дұшпандық сөздер мен әрекеттер жағдайларын талдап, жекелеген жағдайларды АҚШ-тағы Джордж Флойдпен салыстырған, сонымен қатар Бурятия мен Забайкальенің Ресейге қосылуының тарихи аспектілері туралы айтқан.\n\nБіраз уақыттан кейін Балтатарова өзінің ұстанымын «Новая газетаға» берген сұхбатында түсіндіруге тырысты, бірақ оны соншалықты ебедейсіз етіп жасағаны соншалық, тіпті Федералды деңгейдегі журналистер де Евгенияны бұрын танымаса да ұлтаралық алауыздықты өршіту элементі бар екенін айта бастаған.\n\nЕвгения Балтатарованы туған Бурятия жұрты шынымен күтетін сияқты. Бірақ қашып кетіп, «соғыс туралы фейктер» жариялауына байланысты емес.\n\n2023 жылдың маусым айында Балтатарова Қазақстанда уақытша болуға рұқсат қағазын ұзартудан бас тартты. Оған Ресейге депортация қаупі төнді.\n\n«Мен соғыстың басында кетіп қалдым, бұл 2022 жылдың 8 наурызы еді. Ресейде қорқынышты дүрбелең болды. Мен Қазақстанға келдім, өйткені бұл оңай, жақын болды. Мен мұның бәрі ұзаққа созылады деп ойламадым, күте тұруды ойладым, бірақ мен осында ұзақ уақыт болдым», – деді Балтатарова қазақстандық БАҚ журналистеріне.\n\nОл саяси баспана алуға өтініш бергенін және баспана іздеуші мәртебесін алғанын түсіндірді. Қазақстанда босқын мәртебесін беру мәселесі бір жылға дейін қаралады. Осы уақыт ішінде Евгения Балтатарова ерекше әсерлі болмаса да, қазақстандық БАҚ-тың белгілі бір түрі үшін әртүрлі мәлімдемелер жасаумен айналысады. Оның ішінде, Қазақстанның ішкі істері туралы да айта жатар, бірақ бұған оның еш қатысы жоқ.","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]}],"claims":[],"statements":[],"statement_context":{"schema":"qazpolit.statement-context.v1","groups":[],"policy":"Different published values remain visible with source and time context. Overlap or an explicit contradicts stance does not determine which value is true."},"documents":[],"events":[],"relationships":[],"references":[],"mentions":[]}