{"schema":"qazpolit.research-bundle.v1","exported_at":"2026-08-19T08:23:10.996190+00:00","canonical_url":"https://qazpolit.com/kz/ultrapravye/elgezek-dina","identity":{"slug":"elgezek-dina","title":"Елгезек Дина","entity_type":"person","entity_type_label":"Тұлға","category_slug":"ultrapravye","category_name":"Ультра-оңшылдар","display_summary":"","updated_at":"2026-03-14T20:31:27.391179"},"aliases":[{"alias":"kzelgezek-dina","lang":null,"alias_type":"legacy_slug","is_primary":false},{"alias":"ruelgezek-dina","lang":null,"alias_type":"legacy_slug","is_primary":false}],"identifiers":[{"scheme":"qazpolit","value":"elgezek-dina","is_primary":true}],"sections":[{"heading":"Материалдар мен контекст – 1","content":"«Тәуелсіз» журналист Дина Елгезек 2016 жылғы «Бүкіл мәселе шешіліп, бар дүние Астананың атауына тіреліп қалды ма?» деген мақаласында Нұрсұлтан Назарбаевтың астананы көшіру туралы шешімін еске алады:\n\n«Біз, дауласайық-дауласпайық, бірақ, Астана – Назарбаевтың келешек ұрпаққа қалдырған жауһар ескерткіші… Болашақ ұрпақ Астана авторының құрметіне есімін берсе жарасар, ал қазіргі экономикалық қысылтаяң шақта бұл не даурығу?».\n\nБес жылдан кейін, президент Нұрсұлтан Назарбаев қызметінен кеткеннен кейін, Дина Елгезек өз пікірін дереу өзгертеді:\n\n«Сүйінші, қазағым! „Нұрсұлтан Назарбаев – біздің мемлекетіміздің негізі“ деген бап Конституциядан алынып тасталды. Назарбаевтың өзін және оның отбасын қорғайтын 46-бап жойылады. Тиісінше, „Тұңғыш президент туралы“ заң да күшін жояды.\n\nЯғни, Назарбаев пен оның отбасы Конституцияның арнайы баптарымен, заңның жеке тармақтарымен қорғалмаған. Мені қолдаған барлық бауырластарға мың алғыс! Халықтың пікірін ескерген мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевқа жеке алғысымды білдіремін».\n\nЖурналист қазіргі билікті қолдайтын сияқты. Бірақ бәрі анық емес. Кейбір жазбаларында Дина Елгезек өз сөздеріне өзі қарсы шығып, Тоқаевты сынайды.\n\n«Мемлекеттің барлық жауапкершілігін өз мойнына алған топ бар. Олар өздерін мемлекет тағдырының иесі деп санайды. Бірақ олар мемлекеттің дамуын қаламайды, бар байлықты тартып алғысы келеді. Олардың арасында жемқорлар да бар. Олар „Жаңа Қазақстан“ туралы айтады да, өз ережелерімен әрекет етеді. Тоқаевқа көзін ашатын балама топ керек», – деп жазды Дина Елгезек Facebook-те.\n\nБасты зұлымдар – орыстар ма?\n\nДина Елгезек орыс тіліне, жалпы орысқа қатыстының бәріне қарсы.\n\n«Мемлекеттік тілдің билік деңгейінде дамымай қалуына, қазақ тілін білмейтін өзге ұлт өкілі Кәрім Мәсімовтың 10 жыл Үкімет басқаруы себеп болды деп топшылап келдік…\n\nБүгін Үкімет отырысы толықтай көрші тілде өтті… Ел үміт артқан Премьеріміз бен екі вицеміз қазақ тілін жетік білетін азаматтар… Бүгін орыс тілінде баяндама жасаған Қуандық пен Тамара ханым да ана тілін меңгерген… Сонда қалай болғаны бұл?», – деп сұрақ қояды журналист күйеуінің сайтындағы мақаласында.\n\nҚандай да бір оқиғаларды баяндағанда Елгезек көбіне басты назарды ұлтқа қояды.\n\n2022 жылдың 16 шілдесінде Алматы облысы Междуреченск ауылының 38 жастағы тұрғыны ауылдастарымен жанжалдасып қалған соң Toyota Land Cruiser көлігімен ауылдасының жылқысын қасақана қағып кетті. Ұсталған құқық бұзушы өзінің әрекетін былай түсіндірді: «ол өз бақшасынан 20-ға жуық жайылып жүрген жылқыларды шығаруға тырысқан». Кейінірек желіде кешірім сұрағаны туралы бейнежазба пайда болды.\n\n«Істеген ісіме кешірім сұраймын. Өз аумағымда жылқыны басып кеттім. Жүйке жүйем шыдамады. Бақшамды бүлдірген. Қожайындарынан кешірім сұраймын. Әрине, менікі қателік болды. Кінәмді толығымен мойындаймын. Бас тартпаймын. Кешіріңіздер», – делінген құқық бұзушының үндеуінде.\n\nДина Елгезек бұл оқиғаны басқаша тәпсірледі.\n\n«Көлігімен жылқыны басып кеткен орыс кешірім сұрапты. Оған кешірім жоқ. Өзін басып кету керек…», – деп жазды журналист.\n\nЖурналист Елгезек орыстарға деген өкпе назы бұрыннан жалғасып келеді. Мысалы, 2019 жылы ол Adyrna. kz порталына былай деп жазды:\n\n«Билік берсе, 86-дағыдай әлі де басымызды күрекпен шабуға дайын екенсіңдер. Сендер үшін бұ қазақ не істемеді? Экономикалық Одақ құрып берді. Ассамблея ашып берді. Коммунистерің Парламенттің төрінде отыр. Туыстарың бүкіл стратегиялық маңызды орындарда отыр бастық болып. Құжаттар түгел ресми сендердің тілдеріңде. Президент тек сендердің тілдеріңде мемлекеттік жиындарды өткізеді. Бүкіл билік сендердің тілдеріңде ғана сөйлейді. Сендер үшін бүкіл көшедегі жазулар орыс тілінде жазылады. Сендер үшін бүкіл ТВ мен газеттің жартысы орысша шығады. Сендер үшін қазақ сайттарынан гөрі орыс сайттарына ақша он есе көп бөлінеді. Сорлы қазақ журналистері тілемсек болып жүре берсін, тек сендер арыз айтып, сендер ашуланып, сендер билік туралы жаман жазбасаңдар болды.\n\nСендер үшін орыс мектептері мен орыс драма театрлары бар. Сендер үшін НПЗ-ларды модернизациядан өткізбейміз. Ойбай-ау, әйтпесе сендердің бензиндеріңді кім алады? Сендерің имперлік-экономикалық мүдделерің тұрғанда, қазаққа не жорық? Еуразиялық Одақтың бүкіл талаптарын сендердің икемдеріңе жасаймыз. Сендер үшін Петропавл мен Павлодардың атын ауыстырмаймыз. Желтоқсанда бауырларымды күрекпен ұрып, тең жартысын майып қылған шовиктерің арамызда әлі жарқырап жүр. Түк болмағандай… Бәрі сендердің қамдарың үшін. Қазақ орыс үшін жаралған ұлт. Сендерсіз өліп қаламыз.\n\nӘрине шовинистерге „Руxани жаңғыру“ секілді ұлттық мемлекет құруға негіз болатын мемлекеттік бағдарламалар ұнамайды. Әрине қазақтың латын әліпбиіне өтуіне жандарыңмен қас боласыңдар. Сендер үшін жұмақ өмір жасап қойсақ та, орманға қарап ұлыйсыңдар»…\n\n2021 жылы Abai. kz Дина Елгезектің постын жариялады, ол төлқұжаттағы «ұлт» бағанын алып тастау және барлығын қазақстандық деп жазу туралы бұрыннан келе жатқан ұсынысты күтпеген жерден есіне алды:\n\n«Ертең қытай да, ұйғыр да, күрд те, сыған да төлқұжаттарына „қазақ“ болып жазылады. Сосын 30−50 жылдан соң, „мен қазақпын, ел басқарамын“ дейді. Сонда не істейсіңдер? Тереңінен ойланыңдар! „Қазақты мидай араластырыңдар“ деп біздің ұлттан „ғаламдық азамат“ жасағысы келіп, билікті түртпектеп отырған кім? Батыс па?\n\nӘлде өзге ұлттан біреу Президент болғысы келіп жүр ме? Осы идеяның авторы нақты кім? 2 ғасыр Ресей империясы қазақты орыс қыла алмаған! Енді бізден түрі „түсініксіз“ ұлт жасамай-ақ қойыңдаршы! Айналып кетейіндер, алдымен өзіміз нағыз қазақ болып алайықшы!\n\nӘр ұлт өзінше „уникальный“! Әр ұлт өзіндік тілі, ділі, дәстүр-тамырымен сұлу! Мың-сан ұлттың алуандығымен мына әлем ғажап, бірегей! Құдайдың жаратылысына қарсы шығуды доғарыңдар! Өзге ұлтқа ұлтын сатқызып, түрі, ділі, діні басқадан қазақ жасамай-ақ қойыңдар! Қайдағы бір шала дүниелеріңмен елдің миын қатырғанша, ұлтты бөлу емес, жай ғана адамды сүю идеясын іске асырсаңдаршы…»\n\nДекоммунизациядан ұлттық мемлекетке дейін","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]},{"heading":"Материалдар мен контекст – 2","content":"«Ресейдің саяси құрсауынан босағанымыз рас болса, онда тездетіп ұлттық мемлекетті құруға кірісіп, тәуелсіздігімізді шынайы мазмұнмен толтырған жөн. Ол үшін „декоммунизация, деколонизация дәуірін“ бастауымыз шарт. Әттең, 30 жыл уақытты жоғалттық. Бірақ „ештен кеш жақсы“».","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]},{"heading":"Материалдар мен контекст – 3","content":"Парламенттің төрінде отырған коммунистердің партиясы «Қазақстанның халық партиясы» деп аты өзгергенімен, заты өзгерген жоқ. «Біз коммунистік идеологиядан бас тартпаймыз, тек әлеуметтік мәселелерге көңіл бөлуіміз шарт» деген еді коммунист депутат Жамбыл Ахметбеков. Орыстардың «көңілі» үшін құрылған жасанды партия Парламенттен кеткені жөн.\n\nҚазақтың санасын отарсыздандыру үшін әлбетте, кириллицадан құтылып, латын әліпбесіне көшуді біртіндеп бастау керек. Кириллица – орыстандыру саясатының рухани құралы. Сана отарлықтан құтылса, ұлттық рух түлейді. Рухани түлеудің арты – өркендеуге ұласады. Ғалам, жаһандық ғылым мен технологияға есік ашады – бір, рухани мұрағатымызды қайта сұрыптап, тозығын қоқысқа тастап, озығын аламыз – екі, өзге ұлттардың мəдени экспансиясынан құтыламыз – үш. (Тоқаевтың бір күн бұрынғы Құрылтайда латын әліпбесін кейінге шегергеніне таңмын.)\n\nКөрші тілдегі һәм ұрпақты дүбәра еткен аралас мектептерді біртіндеп қысқартып, ұлттық мемлекеттерді көбейткен абзал.\n\nТоқаев билікке келгелі ресми құжаттар қайта орыс тіліне көшті деп ренжіп жатқан мемлекеттік қызметкерлер көп. Бүкіл құжаттандыру ісін біртіндеп қазақ тіліне көшірген жөн. Көше-қала аттары қазақшаланса, құба-құп.\n\nМемлекет Басшысы бұдан былай орыс тілінен бас тартып, алқалы жиындарды мемлекеттік тілде өткізіп, өзгеге өзі үлгі көрсеткені дұрыс.\n\nРесми билік көрші тілге тәуелділіктен құтылмай, тұтас ел рухани бодандықтан құтылмайды.\n\nКонституциядан «ресми тілі орыс тілі» деген бапты алып тасталуы тиіс. Ол үшін бюджеттен 16 млрд тг шығындап (жемқор идеологтардың қалтасына қанша кеткенін Құдай білсін), референдум өткізуі шарт емес, Парламенттік деңгейде шешім қабылдаса, қазақ халқы қуанбаса ренжімейді.\n\nРесейден соңғы бірер айда 140 мың көрші көшіп келіпті. Миграциялық «ағынды» азайтқан абзал. Мемлекетімізге қауіп төндіретін құбылыс.","evidence_status":"compiled","evidence_note":"Сформировано из уже импортированного полного текста профиля; точная привязка каждого утверждения к первичным источникам требует отдельной редакционной проверки.","source_url":null,"source_title":null,"quote_evidence":[]}],"claims":[],"statements":[],"statement_context":{"schema":"qazpolit.statement-context.v1","groups":[],"policy":"Different published values remain visible with source and time context. Overlap or an explicit contradicts stance does not determine which value is true."},"documents":[],"events":[],"relationships":[],"references":[],"mentions":[{"media_item_id":10039,"content_hash":"5d78edb0fdc341e8a154b60818bab5cdebc077949787d5b1f9fc2a82a71e6ce5","title":"Қазақтың рұхын кім көтереді? Дина Елгезек, басқа журналисттер кімнің сойылын соғып отыр?","excerpt":"Қазақтың рұхын кім көтереді? Дина Елгезек, басқа журналисттер кімнің сойылын соғып отыр?\n\nМына сілтеме бойынша \"Халық Таңдауы\" партияға кіру анкетасын толтыруға болады\nПо этой ссылке можно заполнить анкету для вступления в партию Халық Таңдауы  https://docs.goo","url":"https://www.youtube.com/watch?v=cMB6Ghdty6w","publisher":"erkin.qazaq1","author":null,"platform":"youtube","media_type":"video","language":null,"collected_at":"2026-05-18T09:13:18.063148","sentiment":null,"reach":null,"match_confidence":0.995,"matched_alias":"Дина Елгезек","match_field":"title","match_method":"reordered","match_policy":"exact-reviewed-title-v1","occurrences":1,"qazlake_source_table":"youtube_videos","is_repost":false,"qazlake_source_id":"17510","evidence_receipt":{"schema":"qazpolit.evidence-receipt.v1","kind":"media_mention","evidence_state":"sourced","source":{"url":"https://www.youtube.com/watch?v=cMB6Ghdty6w","title":"Қазақтың рұхын кім көтереді? Дина Елгезек, басқа журналисттер кімнің сойылын соғып отыр?","publisher":"erkin.qazaq1","published_date":"2026-02-15","archive_url":null},"capture":{"captured_at":"2026-05-18T09:13:18.063148","checksum":null,"archive_url":null},"locator":null},"syndication_cluster_id":"hash:5d78edb0fdc341e8a154b60818bab5cdebc077949787d5b1f9fc2a82a71e6ce5","syndication_count":1,"syndication_publishers":["erkin.qazaq1"],"syndication_member_ids":["10039"],"cluster_basis":"declared_original","date":"15.02.2026","date_status":"dated","confidence_tier":"high","published_at_iso":"2026-02-15T18:54:43","latest_activity_at_iso":"2026-02-15T18:54:43+00:00"},{"media_item_id":9982,"content_hash":"f0c2e69bbd42b289941cf2a6cc7ba6955fb3e7fa7458716567f18afb6401ab78","title":"Дина Елгезек: Бізге ұлы мемлекет болу үшін күйзелістер қажет емес","excerpt":"Дина Елгезек: Бізге ұлы мемлекет болу үшін күйзелістер қажет емес\n\nМыңдаған этностың ішінен небәрі екі жүзге жуық халық қана өзінің мемлекеттік құрылымын сақтап қала алды. Соның ішінде Қазақстан да бар. Бұған қалай қол жеткіздік? Тә","url":"https://www.youtube.com/watch?v=OvwiMB9HrAA","publisher":"exclusive01kz","author":null,"platform":"youtube","media_type":"video","language":null,"collected_at":"2026-05-18T09:13:18.063148","sentiment":null,"reach":null,"match_confidence":0.995,"matched_alias":"Дина Елгезек","match_field":"title","match_method":"reordered","match_policy":"exact-reviewed-title-v1","occurrences":1,"qazlake_source_table":"youtube_videos","is_repost":false,"qazlake_source_id":"18536","evidence_receipt":{"schema":"qazpolit.evidence-receipt.v1","kind":"media_mention","evidence_state":"sourced","source":{"url":"https://www.youtube.com/watch?v=OvwiMB9HrAA","title":"Дина Елгезек: Бізге ұлы мемлекет болу үшін күйзелістер қажет емес","publisher":"exclusive01kz","published_date":"2025-12-11","archive_url":null},"capture":{"captured_at":"2026-05-18T09:13:18.063148","checksum":null,"archive_url":null},"locator":null},"syndication_cluster_id":"hash:f0c2e69bbd42b289941cf2a6cc7ba6955fb3e7fa7458716567f18afb6401ab78","syndication_count":1,"syndication_publishers":["exclusive01kz"],"syndication_member_ids":["9982"],"cluster_basis":"declared_original","date":"11.12.2025","date_status":"dated","confidence_tier":"high","published_at_iso":"2025-12-11T08:00:34","latest_activity_at_iso":"2025-12-11T08:00:34+00:00"},{"media_item_id":9985,"content_hash":"c6c94ccd453f93e412aef7568112cf34daf6efcf1265789404e287dfb6bb6bda","title":"Дина Елгезек Тоқаевке өкпесін айтты. Ұлкен кенті тұрғындары ауылда 2 ші АЭС салатын болды, 1 - аз.","excerpt":"Дина Елгезек Тоқаевке өкпесін айтты. Ұлкен кенті тұрғындары ауылда 2 ші АЭС салатын болды, 1 - аз.\n\nМына сілтеме бойынша \"Халық Таңдауы\" партияға кіру анкетасын толтыруға болады\nПо этой ссылке можно заполнить анкету для вступления в","url":"https://www.youtube.com/watch?v=N5KHVNlBhK4","publisher":"erkin.qazaq1","author":null,"platform":"youtube","media_type":"video","language":null,"collected_at":"2026-05-18T22:30:06.818414","sentiment":null,"reach":null,"match_confidence":0.995,"matched_alias":"Дина Елгезек","match_field":"title","match_method":"reordered","match_policy":"exact-reviewed-title-v1","occurrences":1,"qazlake_source_table":"youtube_videos","is_repost":false,"qazlake_source_id":"43682","evidence_receipt":{"schema":"qazpolit.evidence-receipt.v1","kind":"media_mention","evidence_state":"sourced","source":{"url":"https://www.youtube.com/watch?v=N5KHVNlBhK4","title":"Дина Елгезек Тоқаевке өкпесін айтты. Ұлкен кенті тұрғындары ауылда 2 ші АЭС салатын болды, 1 - аз.","publisher":"erkin.qazaq1","published_date":"2025-12-07","archive_url":null},"capture":{"captured_at":"2026-05-18T22:30:06.818414","checksum":null,"archive_url":null},"locator":null},"syndication_cluster_id":"hash:c6c94ccd453f93e412aef7568112cf34daf6efcf1265789404e287dfb6bb6bda","syndication_count":1,"syndication_publishers":["erkin.qazaq1"],"syndication_member_ids":["9985"],"cluster_basis":"declared_original","date":"07.12.2025","date_status":"dated","confidence_tier":"high","published_at_iso":"2025-12-07T18:12:29","latest_activity_at_iso":"2025-12-07T18:12:29+00:00"},{"media_item_id":8617,"content_hash":"d9d61d1a662bd522ddd07a8b23b1e33887d4f8a878f356c8517eabbf6bbb0068","title":"Зиялы қауым шірік интеллигенцияға қалай айналды? | Дина Елгезек |  Асхат Асылбеков","excerpt":"Зиялы қауым шірік интеллигенцияға қалай айналды? | Дина Елгезек |  Асхат Асылбеков\n\nСпикер - журналист, блогер, қоғам белсендісі Дина Елгезек. Көптеген жыл бойы әлеуметтік желілерде өзінің азаматтық позициясын ашық айтып, Нұрсултан Назарбаевқа “отставкаға кет” деп үндеу жасағаны үші","url":"https://www.youtube.com/watch?v=oNdSVzPEEXE","publisher":"AskhatAssylbekov","author":null,"platform":"youtube","media_type":"video","language":null,"collected_at":"2026-05-18T22:00:06.974518","sentiment":null,"reach":null,"match_confidence":0.995,"matched_alias":"Дина Елгезек","match_field":"title","match_method":"reordered","match_policy":"exact-reviewed-title-v1","occurrences":2,"qazlake_source_table":"youtube_videos","is_repost":false,"qazlake_source_id":"40381","evidence_receipt":{"schema":"qazpolit.evidence-receipt.v1","kind":"media_mention","evidence_state":"sourced","source":{"url":"https://www.youtube.com/watch?v=oNdSVzPEEXE","title":"Зиялы қауым шірік интеллигенцияға қалай айналды? | Дина Елгезек |  Асхат Асылбеков","publisher":"AskhatAssylbekov","published_date":"2024-02-25","archive_url":null},"capture":{"captured_at":"2026-05-18T22:00:06.974518","checksum":null,"archive_url":null},"locator":null},"syndication_cluster_id":"hash:d9d61d1a662bd522ddd07a8b23b1e33887d4f8a878f356c8517eabbf6bbb0068","syndication_count":1,"syndication_publishers":["AskhatAssylbekov"],"syndication_member_ids":["8617"],"cluster_basis":"declared_original","date":"25.02.2024","date_status":"dated","confidence_tier":"high","published_at_iso":"2024-02-25T11:39:36","latest_activity_at_iso":"2024-02-25T11:39:36+00:00"}]}